“TEK ADAM” KİTABINDA TARİH YANLIŞLARI

Şevket Süreyya Aydemir’in İlk baskısı 1963’te Remzi Kitabevi tarafından yapılan üç ciltlik Tek Adam kitabı, uzun süre Atatürk hakkında yazılmış en kapsamlı biyografi kitabı sayılıyor ve çok okunuyordu.

Zeki Sarıhan

Kitaplığımda bu kitabın 1986 tarihli 10. basımı var. 


Dört ciltlik Kurtuluş Savaşı Günlüğü (Türk Tarih Kurumu 1993-1996) adlı açıklamalı kronoloji kitabımdaki tarihlerle Tek Adam kitabında verilen tarihlerin bir haylisinde farklılıklar olduğunu gördüm. Benim kitabım başta TBMM tutanakları, Atatürk’ün yazışmaları, dönemin basını olmak üzere birçok kaynağa ve bunların karşılaştırılmasına dayandığı, her bir olayın kaynakları da gösterildiği için yanlışlıkların Aydemir’den kaynaklandığı açık. Bazı olayların dalgınlıkla farklı bir yıla veya aya tarihlendiği anlaşılıyor. Bazılarında bir veya birkaç gün fark varsa da diğer yanlışlıkların kitabın yazılırken yanlış tarih veren tek bir kaynağa dayanılmış olmasından kaynaklandığı düşünülebilir.

Bunlardan bazılarına işaret edeceğim. Karşılaştırma yalnız Tek Adam’ın 1919-1922 dönemini ele alan İkinci Cildinde verilen tarihlerle ilgilidir.

İlk sırada olayı, ikinci sırada Aydemir’in Tek Adam’da verdiği tarihi, ayraç içinde de Kurtuluş Savaşı Günlüğü’ndeki doğru tarihi veriyorum.

YANLIŞ VE DOĞRU TARİHLER

Ayvalık’ta ilk silahların patlaması: 28 Mayıs 1919 (29 Mayıs 1919)

Paris’te Venizelos’a İzmir’e asker çıkarma izni verilmesi: 6 Mayıs 1918 (6 Mayıs 1919)

İşgal öncesi İzmir’de Türklerin ilk toplantısı: 20 Mart 1919 (13 Mart 1919)

İzmir Müdafaai Hukuk Cemiyeti’in kongresi: 21 Mart 1919 (17 Mart 1919)

Heyeti Nasıha’nın İzmir’de Padişah buyruğunu okuması: 13 Nisan 1919 (26 Nisan 1919)

Sultanahmet Mitingi: 6 Haziran 1919 (23 Mayıs 1919)

Mustafa Kemal’in askerlikten istifası ve azli: 8/9 Temmuz 1919 (7/8 Temmuz 1919)

Sivas’ta komutanlar toplantısının bitişi: 20 Kasım 1919 (29 Kasım 1919)

İkinci Balıkesir Kongresi: 10 Ekim 1919 (16 Eylül 1919)

Fransızların Dörtyol’u işgali: 2 Aralık 1918 (11 Aralık 1918)

İngilizlerin Antep’i işgali: 3 Ocak 1919 (17 Aralık 1919)

Maraş’ın işgali: 26 Şubat 1919 (22 Şubat 1919)

Ali Fuat Paşa Batı Anadolu Kuvayı Milliye Komutanı: 10 Ekim 1919 (10 Eylül 1919)

Adana’da “Kaç kaç!”: 10 Temmuz 1919 (10 Temmuz 1920)

Trakyalılar Cemiyeti’nin kuruluşu: 7 Kasım 1918 (İlk toplantı 2 Kasım, derneğin kuruluşu 1 veya 2 Aralık 1918)

Mustafa Kemal’in Sivas’tan ayrılışı: 22 Aralık 1919: (18 Aralık 1919)

Mustafa Kemal’in Ankaralılarla ilk toplantısı: Ocak 1920’nin ilk günlerinde (28 Aralık 1919)

İstanbul’da Son Mebuslar Meclisinin açılışı: 21 Ocak 1920 (12 Ocak 1920)

Celalettin Arif Bey’in Ankara’ya gelişi: 9 Nisan 1920 (2 Nisan 1920)

Feyzi Paşa’nın idam kararının onanması:25 Mayıs 1920 (27 Mayıs 1920)

Ali Batı Ayaklanması: 3-15 Haziran 1919 (11-18 Haziran 1919)

Birinci Bozkır İsyanı: 27 Ekim-6 Kasım 1919 (27 Eylül-4 Kasım 1919)

Bayburt’ta Şeyh Eşref Olayı: 16-24 Aralık 1919 (26 Ekim-25 Aralık 1919)

Çopur Musa isyanı: 23 Haziran 1920 (21 Haziran 1920)

Ethem hakkında İstiklal Mahkemesi kararı: 9 Mayıs 1920 (9 Mayıs 1921)

Kızılordunun Azerbaycan’a girişi: 27 Nisan 1920 (24 Nisan 1920)

Batum’da Enver Paşa’nın Halk Şûralar Fırkası Kongresi: 31 Ağustos 1921 (5 Eylül 1021)

Mustafa Kemal’in Lenin’e yazdığı mektuba Çiçerin’in cevabı: 2 Haziran 1920 (3 Haziran 1920)

Doğu Ordusu’nun Sarıkamış’a girişi: 30 Eylül 1920 (29 Eylül 1920)

Birinci İnönü savaşlarının başlaması: 3-4 Temmuz 1921 (3-4 Ocak 1921)

Londra Konferansı: 27 Şubat 1921 (21 Şubat 1921)

İkinci İnönü çarpışmalarının son günü: 30 Mart 1921 (1 Nisan 1921)

Mustafa Kemal Paşa’nın Ankara’dan Polatlı’ya hareketi: 15 Ağustos 1921 (12 Ağustos 1921)

Fransızların Antep’i boşaltması: 25 Ekim 1921 (25 Aralık 1921)

Rauf Bey’in Malta’dan Ankara’ya gelişi: 15 Kasın 1921 (11 Kasım 1921)

6 Mart 2019
zekisarihan.com

Leave a Reply